Normal sağlıklı bir erişkinde karın ön duvarı adaleleri karın içi organlarını yerinde tutan sağlam bir yapıdadır.Ancak çeşitli sebepler nedeniyle karın duvarında zayıflamalar meydana gelebilir. Karın duvarının herhangi zayıf bir yerinden karın içerisinde bulunan barsak,omentum (karın yağı) ya da herhangi bir organın deri (cilt) altına doğru karın dışarısına çıkmasıyla çeşitli fıtık türleri meydana gelebilir. Bu fıtıklar nereden ve niçin çıktığına bakılarak, buna göre isimlendirilir. Daha önceki ameliyat edilen bir bölgeden çıkarsa yara yeri (=insizyonel =ameliyat yeri) fıtığı,kasık bölgesinden çıkarsa buna kasık fıtığı (inguinal fıtık), göbek (umblikal ) deliğinden çıkarsa göbek fıtığı denir. Genel olarak kasık fıtıkları erkeklerde kadınlara göre çok daha fazla olarak meydana gelirler.Her yaşta görülebilir.Kasık ve göbek fıtıkları ya çocukluk döneminde, ya da erişkinlerde daha ileri yaşlarda görülme eğilimindedirler. Herhangi bir nedenle karın içi ameliyatı geçirmiş olanlarda, bu bölgede meydana gelen yırtılma sonucu karın içi organları karın dışarısına çıkarsa yara yeri (=insizyonel) fıtıkları meydana gelir.Çok küçük olabildiği gibi oldukça büyük te olabilmektedir. Herhangi bir yerde kesi meydana gelirse iyileşme ilk 4-8 hafta içerisinde eski kuvvetinin % 70 ini kazanacak şekilde olur. Hayat boyu bu iyileşme devam eder. En sonunda eski sağlamlığının % 90 ı sağlanmış olarak tamamlanır.
Herhangi bir nedenle karın içerisinde yapılan bir ameliyatın kesi yeri hiçbir zaman ameliyat öncesi kadar sağlam hale gelemez.Bu bölge hayat boyu karın duvarının diğer yerlerine göre daha zayıf kalır.Ya da ameliyat yarası ameliyat bitiminde kapatılırken teknik olarak daha yetersiz (zayıf) olarak kapatılmış olabilir.Karın içi basıncını artıran herhangi bir olay sonuçu bu yara yeri içerdeki adalelerin birleştirilen bölgelerinden yırtılabilir ve yara yeri (insizyonel) fıtıklar meydana gelebilir.Karın duvarına yapılan dik kesilerde yatay yapılan kesilere göre daha fazla görülmektedir.Yara yeri(=insizyonel) fıtıklar karında yapılmış ameliyatlardan sonra %10-20 oranında görülmektedir.Sık görülme yaşı 50 li yaşlardır. Fazla kilolu ve yağlı olan kişilerde daha fazla oranda görülürler. Açık cerrahi denilen usulle ameliyat edilen kişilerde görülmesi ihtimali kapalı ameliyatlara göre daha fazladır.Karın duvarına yapılan küçük kesilerden karın içerisine gönderilen özel aletlerle yapılan bir ameliyat yapılma biçimi olan laparoskopik cerrahi ile ameliyat olanlarda gelişme ihtimali çok daha düşüktür.
Yara Yeri Fıtıkların Belirti ve Bulguları Nelerdir?
Yara yeri (insizyonel) fıtıklarında, daha önceden yapılan eski ameliyat yerine bağlı iz görülür. Burada kesi bölgesinde fark edilen şişlikler olur. Bu şişlikler daha önceden geçirilmiş ameliyata bağlı olarak,bu bölgedeki adalelerin yeniden birbirinden ayrılması sonucu zayıflamış olan bu bölgelerden karın içi organlarının karın dışına çıkmasına bağlı olarak meydana gelirler. Bunlarda her zaman başka bir belirti ya da bulgu olmayabilir. Ayakta daha belirgin olan bu şişlikler uzanınca veya üzerine bastırılınca azalır veya tamamen kaybolabilirler. Fıtık uzun süre devam edince bu şişlikler artık kaybolmamaya başlarlar.Barsakların çok büyük bir bölümü karın duvarının dışında cilt altında fark edilirler.Barsak hareketlerini bile görebilmek mümkün olabilir.Başlangıçtan sonra genellikle hafif şiddette ağrılar ortaya çıkar. Fıtık büyüdükçe ağrı daha belirgin bir hal alır.Bulantı ve kusma ortaya çıkabilir.Karın dışına çıkmış olan barsaklar, karın içerisine geri dönemeyince karın duvarı adaleleri tarafından sıkıştırılabilirler ve barsakların dolaşımı bozulabilir.Bu duruma inkarsere ( boğulmuş) fıtık denir.Şişlik üzerindeki ciltte kızarıklık ve morluk oluşabilir. Ağrı iyice artar,bulantı ve kusma gelişebilir. Barsakların dolaşımı tam olarak bozulunca o bölgedeki barsaklar nekroza (çürür) gider.Barsaklar delinebilir. Ateş ortaya çıkabilir Bu durum hayatı tehdit eden çok ciddi bir tablodur. Acilen cerrahi olarak müdahale etmek gereklidir.
Kesi (yara) Yeri (=Ameliyat yeri) ( =İnsizyonel) Fıtıkların Meydana Geliş Nedenleri Nelerdir?
Karın içi basıncının artmasıyla, karın ön duvarındaki, eski ameliyat bölgelerinin ayrılıp yırtılması sonuçu zayıflamış olan bu bölgelerden karın içi organlarının veya karın yağının dışarıya cıkması sonucu oluşan fıtıkların meydana gelebilmesi için çok çeşitli nedenler vardır. Bu nedenler;
a.Ameliyat yerinin dikilmesi esnasında tam sağlam olarak dikilmemiş olması b.Ameliyat sonrası yara yerinde enfeksiyon gelişmiş olması c.Tam iyileşme gelişmeden ağırlık kaldırılmış olması d.Kronik öksürük e.Kabızlık nedeniyle aşırı ıkınarak büyük tuvalete çıkmak f.Prostat nedeniyle aşırı zorlayarak idrar yapmak g.Sık hamile kalmak h.Ağır egzersizler yapmak ı.Ağır kaldırmak j.Şeker (diyabet) hastalığı k.Sigara içmek l.Kronik akciğer hastalığı m.Steroid kullanıyor olmak n.Obezite nedeniyle karın içi basıncının artması p.Uzun süreli ayakta kalarak çalışmak r.Yumuşak doku hastalığı bulunması s.Siroz t.İleri yaş nedeniyle adale zayıflığı gelişmesi
Kesi yeri (=Ameliyat yeri) (=İnsizyonel) Fıtıklarda Tanı Nasıl Konulur?
Dikkatli bir hikaye alınarak daha önceden ameliyat olup olmadığı sorgulanır. Eski ameliyat kesisine ait izler görülür.Ayakta durduğunda bir şişlik fark edilip uzanınca bu şişlik kayboluyorsa fıtıktan şüphe edilir. Ayakta ve yatarak yapılan fizik muayenede karın dışına çıkmış olan barsaklar hissedilebilir.Ayakta iken öksürünce şişlik belirgin hale gelirken uzanınca şişliğin kaybolduğu tespit edilebilir. Cilt altında hissedilen, dışarı çıkmış olan barsaklar şişliğin üzerine basılınca genellikle ve kolayca karın içerisine gönderilebilinir. Eğer fıtık çok büyük değilse özellikle eski insizyon yerine ultrasonografi yapılır. Sonografide fıtık olduğu tespit edilir. Eğer sonografi de şüphede kalınırsa tüm batın tomografisi çekilerek karın içerisinden barsak ya da karın yağlarının karın dışına çıktığı yer kolayca görülebilir.
 Kesi Yeri (=Ameliyat yeri) (=İnsizyonel) Fıtıklarda Tedavi Nasıl Yapılır?
Kesi yeri (=insizyonel) fıtıklar kendiliğinden düzelmezler. Fıtıklarda semptom olsun ya da olmasın genel olarak ameliyat önerilir. Zaman zaman çok büyük olmayan ve şikayet oluşturmayan fıtıklar yakın takip edilebilir. Ancak ameliyat olmak daha güvenli bir yaklaşımdır. Kolayca karın içerisine girip çıkan fıtıklar zamanla daha zor olarak içeri itilebilir hale gelebilir. Bu durumda ameliyat kararını daha çabuk vermek gerekir. Aksi halde ciddi komplikasyonlar(yan etkiler) ortaya çıkabilir. Karın duvarında ortaya cıkan defekt(açıklık) direk dikişler yardımıyla ya da üzerine sentetik bir yama(mesh) konularak kapatılır.Bu işleme fıtık tamiri denir. Tamir yama konularak yapılmışsa meshli (yama konulmalı) tamir olarak isimlendirilir.Herni tamiri tüm dünya da en sık yapılan ameliyatlardan birisidir. Genel anestezi,rejyonel (bölgesel ) anestezi ve lokal anestezi altında yapılabilir. Ameliyattan sonra aynı gün eve gidilebilmektedir.Fıtık ameliyatı ya klasik usulde olduğu gibi açık cerrahi şeklinde yapılır. Ya da laparoskopik veya robotik cerrahi şeklinde de yapılabilmektedir. Açık cerrahi ameliyat esnasında ciltte daha önceki ameliyat yerinde meydana gelen yırtılmanın büyüklüğüne bağlı olarak gerektiği kadar büyüklükte bir kesi yapılır. Fıtık kesesi bulunarak içerisindeki barsak ya da karın yağları (omentum) gibi oluşumlar karın içerisine itildikten sonra kese, gerekiyorsa karın duvarından çıktığı yerden bağlanarak karın içerisine atılır. Eski ameliyat yerindeki yırtılma sonucu meydana gelmiş olan karın duvarı defekti dikişler konularak sağlam bir şekilde tamir edilir. Tamir edilen bu yırtığın önüne veya arkasına sentetik bir yama (=mesh) konularak daha da sağlamlaştırılabilinir. Veya buradaki açıklık üzerine, açıklık hiç birleştirilmeden sentetik bir yama (=mesh) konularak kapatılır.Lokal anesteziyle yapılan ameliyattan sonra aynı gün eve çıkarılır. Ameliyattan 2-4 saat sonra ağızdan beslenmeye başlanır. İşe dönüş 5-7 gün içerisinde mümkün olur.Laparoskopik fıtık tamirinde karın cildinde yapılan 0.5-1 cm .lik kesiler yardımıyla karın içerisine girerek gönderilen ucunda kamera bulunan bir aletle, görüntü büyütülerek bir ekrana yansıtılır.Bu kamera görüntüsü yardımıyla karın ön duvarı batın içerisinden araştırılır. Eski ameliyat yeri ve var olan defekt bulunur.Çeşitli özel aletler yardımıyla bu yara yerinden karın duvarından geçen fıtık kesesi bulunur.İçerisindeki oluşumlar karın içerisine çekilir. Bu bölgede olan açıklık (defekti) tam olarak belirlendikten sonra bu açıklığı tam olarak kapatacak şekilde özel sentetik yama (=mesh) konur. Bu özel sentetik yamanın bir yüzü karın arka duvarına kolayca yapışma özelliğine sahiptir. Diğer yüzü ise barsaklara yapışmasını engelleyen özel bir maddeden imal edilmiştir.Bu yama (=mesh) usulüne uygun olarak karın arka duvarındaki yırtık yerin (=defekt) önüne ,bu defekti tam kapatacak şekilde yerleştirilir.Daha sonra yama(=mesh) karın arka duvarına özel zımbalar yardımıyla zımbalanarak tutturulur.Laparaskopik herni tamiri olarak adlandırılan bu ameliyat genel anestezi altında yapılır. İyileşme daha kısa sürede olur.Ancak eski ameliyat yerinde kaba skar dokusu(=keloid) bulunan ,kozmetik olarak kötü olarak iyileşmiş insizyon yeri bulunan veya karın duvarındaki açıklığın çok büyük olduğu hastalar için laparoskopik karın duvarı herni tamiri ameliyatları uygun değildir.Robotik cerrahi laparoskopik cerrahide olduğu şekilde yapılır. Ancak bu ameliyatta, cerrah robot kollarına hareket komutunu vermek üzere kumanda konsülünde oturarak ameliyatı yapar.Hastanın yatırıldığı ameliyat masasının başında ameliyata yardım eden bir asistan veya hemşire bulunur.