Hemoroid sindirim sisteminin son bölümü olan rekrumun içindeki ve anusün etrafındaki toplar

damarların(venlerin) genişlemesidir. Bu açıdan bacaklardaki varislere benzetilebilir. Geliştiği yere

göre iç (internal) ve dış(eksternal) hemoroid olarak adlandırılır.Dış hemoroidlerin içerisinde bazen

pıhtı olur.Hemoroid şiş ve ağrılı hale gelir. Buna tromboze hemoroid denir.İç hemoroidler

büyüklüklerine göre 4 dereceye ayrılır. Birinci derecede sadece tuvalet esnesında belirginleşirler.

İkinci derece de tuvalet esnesında dışarı çıkarlar, ancak tuvalet sonrası kendiliğinden içeri

girerler.Kırmızı renkli kanamaya neden olabilirler.Üçüncü derece olanlar tuvalet esnasında dışarı

çıkarlar ancak kendiliğinden içeri girmezler.El yardımıyla içeri itilmeleri gerekir.Bunlarda kanamaya

neden olabilirler. Dördüncü derece olanlar ise artık hep dışarda kalırlar.Ciddi bir durumdur. Tamamen

nekroza (çürümeye) neden olarak ciddi kanamalar yaparlar.Oldukça ağrılı ve ciddi bir

problemdir.Hemoroidler çoçukluk döneminden itibaren her yaşta görülür. Yaş ilerledikçe hemoroid

görülme ihtimali artar. Elli yaşından sonraki insanların yarısından çoğunda vardır.

Hemoroidin sebepleri nelerdir?

Karın içi basıncının artması sonucu bölgedeki venlerde basınc artar.Venler genişler ve uzar.Böylece

variköz değişiklikler gelişmiş olur.Hemoroidli kişilerde venlerin etrafındaki yastıkcıklarda da elastikiyet

azalmış hatta kaybolmuştur. Normalde tuvalete cıkarken hemoroid pakeleri belirginleşir. Tuvaletetn

sonra normal halini alır. Ama bu elastiyet azalınca,venler genişleyip uzayınca hemoroidler gelişmiş

olur.Tuvalete çıkarken aşırı ıkınma,uzun süreli tuvalette oturma,uzun süreli kabızlık yada ishalin

olması,yenilen gıdaların az lifli olması,sıklıkla ağır ciismlerin kaldırılması,uzun süreli oturarak

çalışılması(uzun yol sürücülüğü gibi),kilo fazlası olmak ya da şişman olmak,gebelik ,uzun süren

öksürük,siroz,prostat büyümesi gibi durumların varlığı hemoroid gelişmesine neden olabilirler.

Hemoroidin belirtiler nelerdir?

Belirtiler hemoroidin yeri ve tipine göre değişiklik gösterir.Dış hemoroidlerde tuvaletten

temizlenirken şişlik ele gelir.Makat etrafında(perianal) bölgede irritasyon,kaşıntı olur.Eğer tromboze

hale gelirse belirgin şişkinliğe ağrı da eşlik eder. İç hemoroidler genellikle içerde olduğu için herhangi

belirti vermeden uzun süre varlığını devam ettirebilir. Ama derecesi ilerlerse ele gelmeye başlar.

Tuvalet esnasında makat bölgesinde irritasyon,kaşıntı ve ağrı yapabilir. Tuvalet sonrası

temizlendikten sonra tuvalet kağıdında ya da iç çamaşırda sıvı şeklinde bulaşık olabilir.En sıklıkla

tuvalettin dışına bulaşmış ya da klozete damlayan kanamaya yol açar. Bu kanama ağrısız kanama

şeklindedir.Tuvalet kağıdında kan fark edilebilir. Eğer bu kanama uzun süre devam ederse ya da

miktarı çok olursa belirgin olarak kansızlık(anemi) yapabilir. Buna bağlı olarak halsizlik,çabuk

yorulma,baş dönmesi,solukluk gibi şikayetlere neden olabilir.

Hemoroid tanısı nasıl konulur?

Hemoroid tanısı için hastanın hikayesi önemldir. Yapılan fizik muayenede dış( eksternal) hemoroid

pakeleri kolayca görülür.Ayrıca hemoroidin sıkca şişip inmesi sonucu ortaya çıkan cilt kıvrımları(skin

tag) da görülür. İç hemoroidlerin varlığını araştırmak için yapılan rektal tuşede içerdeki şişkinlik fark

edilebilir. Tuşe ayrıca hemoroid dışında bir kitlenin olup olmadığını anlamak için de önemlidir.Tanıyı

kesinleştirmek için anoskop, rektoskop ya da sigmoidoskop denilen aletlerle sindirim sisteminin son

bölümü incelenir.Bu işlemler anestezi gerektirmeyen, muayenehane ortamında yapılabilen

incelemelerdir. Bu inceleme varsa kanamanın sebebinin hemoroid mi yoksa kanamaya neden

olabilecek rektum ya da anal bölge kanseri mi veya rejional enterit ya da ülseratif kolit gibi

hastalıkların var olup olmadığının tesbit edilmesi açısındanda önemlidir.Makattan olan her kanamalı

hasta barsak kanseri riski açısından mutlaka araştırılmalıdır. Hasta 50 yaşının üzerinde ise kolonoskop

denilen ucu ışıklı ve kameralı bir aletle mutlaka kolonoskopi denilen ,kalın barsağın her tarafının

incelenebildiği muayene işlemi yapılmalıdır.

Hemoroid gelişmesini önlemek için neler yapmak gerekir?

Hayatın herhangi bir döneminde çıkma ihtimali bulunan hemoroidi önlemek için ilk önce kabızlığı

önlemek gerekir.Bunu içinde bol lif iceren sebze ve meyvelerden bolca tüketmek

gerekir.Bamya,brokoli ,lahana,ıspanak,taze fasülye,kaysı,incir,erik,kepekli tam buğday,yulaf gibi

gıdalar önemlidir.Beslenme tarzını değiştirip daha az lif iceren gıdalardan vaz geçmek iyi olur.Eğer az

lifli besleniliyorsa ilave olarak lifi artırmak amacıyla psyllium(Metamucil) ya da metilselüloz(Citrucel)

ilave olarak alınır. Ancak bunları kullanmaya başlandığında azar azar başlanmalı sonradan miktar

artırılmalıdır. Çünkü birden fazla miktarda kullanılırsa aşırı gaz yapabilir. Yine bu esnada bol miktarda

su tüketmekte gerekir.

Her gün en az 2 litre su içmek kabızlığı azaltır.

Büyük tuvalet yapmaya çalışırken çok ıkınmamalı ve tuvalette uzun süreli oturmamalıdır.Büyük

tuvalet yapma hissi gelince mümkünse hemen tuvalet yapılmalıdır. Tuvaleti tutarak daha sonra

yapmaya çalışmak kabızlık ihtimalini artırır.

Yürüyüş ve eksersizler(yoga,pilates gibi) yapmak barsak hareketliliğini artırarak büyük tuvaletin daha

kolay yapılmasını sağlar.

Büyük tuvaletten sonra temizlenmek için bölgeyi aşırı silmeye çalışmak tahrişe,ödeme , şişlik ve

hemoroidin gelişmesine yol açabilir.

HemoroidlerinTedavisi nasıl yapılır?

Küçük çaplı hemoroidler sıklıkla olur ve kendiliğinden 1-2 hafta içerisinde geçer.Çok fazla bir

sıkıntıya neden olmazlar.Aerobik gibi fiziksel eksersizler ve günlük 25-30 dakikalık yürüyüşler yapmak

barsak hareketlerini artırarak kabızlığı azaltmada faydalı olabilir. Ancak hemoroidler zaman zaman

yeniden ortaya çıkar. Bu durum genellikle kabızlık ya da ishal gibi durumların varlığıyla

bağlantılıdır.Kabızlığı azaltmak amacıyla alkol ve kafein içeren çay,kahve ,kola gibi içeçekleri azaltmak

ya da bu sürede tamamen kesmek faydalı olur. Ayrıca beslenme alışkanlığını değiştirerek bol lifli

sebze ve meyve ile beslenmeye geçilerek , günde 8-10 bardak kadar olacak şekilde bol su tüketmek

kabızlığı ortadan kaldırabilir.Daha yumuşak kıvamlı büyük tuvalet yapılmaya başlanması ile şikayetler

azalabilir,hemoroid pakelerindeki şişkinlik ve ödem kaybolabilir. Eğer kabızlığı ortadan kaldırdıktan

sonra hemoroid geçmiyorsa evde sıcak su oturma banyoları hızla iyileşmeyi sağlayabilir. Suyun elinizi

içerisine daldırdığınızda dayanabileceğiniz kadar sıcak olması en iyisidir.Sıcak su oturma banyosunu

günde 2-3 defa 10-15 dakika yapmak gerekir.Bu esnada hemorodin olduğu bölge tamamen sıcak

suyun içerisinde olmalıdır. Duş alır gibi bölgeye sıcak su tumak çok etkili değildir. İçesirinde ağrı kesici

ya da steroid bulunan Prokto Glyvenol,Progtolog,Anestol ,Hedensa ya da Kortos gibi kremler ağrının

ve/veya şişliğin azaltılması amacıyla makatın(anüs) etrafına içeriye doğru sürülür.İlaveten toplar

damarlarda(venler) da büzülmeye yol açan Daflon ve Doxium gibi bazı ilaçlar ağız yoluyla kullanılarak

hemoroid şikayetleri azaltılabilir. Evde yapılabilecek bu tedavi şekliyle tedavi edilemezse o zaman bazı

cerrahi dışı müdahaleler ya da cerrahi tedavi gerekebilir.

Lastik band ligasyonu; muayene ortamında anestezi gerektirmeden sıklıkla hemoroid tedavisinde

başarıyla uygulanabilen bir yöntemdir.Birinci ve 2.derece bazende 3.derece hemoroidlerin

tedavisinde kullanılabilir.Burada özel bazı aletlerle hemoroid pakesinin boynuna 1-2 tane küçük lastik

bandlar uygulanır.Uygulamadan sonra hemen işe dönmek mümkündür. Bu bandlar hemoroid

pakesine olan kan gelişini engelleyerek ve zaten genişlemiş olan toplar damarları ortadan kaldırarak

iyileşmeyi sağlar. Genellikle 5-7 günde iyileşme tamamlanarak lastik bandlar kendiğinden düşerler.

İşlem ağrısızdır.Muayenehane ortamında yapılabilir. İşlemden sonra bazan küçük çaplı kanamalar

olabilir. Bu durum kendiliğinden düzelebilir ya da yeni band koymayı gerektirebilir.

Skleroterapi(damarların büzüştürülmesi);hemoroid pakesinin içine ve etrafına dokuyu büzüştüren

kimyasal bir madde verilerek toplar damarlar(venler)da büzüşmeye yol açarak iyileşme

sağlanabilir.Muayenehane ortamında uygulanabilir. Anestezi gerektirmez ya da minimal bir lokal

anestezi yapıldıktan sonra uygulanır. Oldukça etkili bir tedavi yöntemidir.Hemoroid pakeleri 2-4

haftalık bir süre de kaybolur. Birinci ve 2.derece hemoroidlerin tedavisinde kullanılabilir.

İnfrared koagülasyon; özel bir alet yardımıyla hemoroid pakesi ne ısı verilerek pake

büzüştürülür(kuogüle edilir).İşlem ağrısızdır. Çok kısa bir süre de uygulanabilir.Hemoroidlerin fazla

olup olmadığına bağlı olarak 5-10 dakika sürebilir.M uayenehane ortamında yapılabilir. İşlemden

sonra normal günlük hayata devam edilebilir.Tam iyileşme 2-3 hafta da tamamlanır. Birinci ve

2.derece hemoroidlerin tedavisi bu yöntemle yapılabilir.

Radyofrekans;yüksek frekanslı ses dalgaları kullanılarak hemoroid pakeleri ortadan kaldırılarak tedavi

sağlanır.Muayenehane ortamında lokal anesteziyle uygulanabilen bir yöntemdir. Birinci

derece,2.derece ve 3.d erece hemoroidlerin tedavisinde kullanılabilir.İşlem 5-10 dakika gibi kısa bir

süre de tamamlanır.Herhangi bir yan etkiye sahip değildir.Hamileler ve ileri yaşta olan kişilerde de

uygulanabilen bir tedavi yöntemidir.

Krioterapi(dondurma);eski zamanlardan beri kullanılan kötü dokuların bir prob yardımıyla

dondurularak ortadan kaldırıldığı bir yöntemdir.Muayenehane şartlarında uygulanabilir. Günlük

aktiviteye hemen dönmek mümkündür. Bazen yeniden uygulamak gerekebilir.Hemoroidin olduğu

bölge dondurulduktan sonra kendiliğinden skar dokusu oluşarak iyileşme sağlanır.

Lazer;son dönemlerde sıklıkla kulalnılan bir tedavi yöntemidir.Lazer probu hemoroid pakesine

gönderilerek atış yapılarak pake söndürülür. İşlem esnasında herhangi bir kesi yapmak gerekli

değildir. İşlem ağrısızdır. Lokal,spinal ya da genel anestezi altında işlem yapılır.Uygulanan anestezi

türüne bağlı olarak hastaneden çıkış düzenlenir. Erken dönemde günlük işlere dönmek mümkündür.

Hemoroidektomi;İleri derecedeki hemoroidlerin tedavisi ancak cerrahi olarak bu pakelerin

çıkalmasıyla mümkündür.Büyük oranda tedavi başarıyla yapılabilmektedir.Ancak ameliyat sonrası

ağrı 3-7 gün sürebilir.İleri evre çok fazla hemoroid pakelerinin olduğu vakalarda İşe başlamak 1

haftadan önce zordur.Genellikle spinal veye genel anestezi altında uygulanan bir ameliyat

türüdür.Bazı vakalarda lokal anesteziylede ameliyat yapılabilmesi mümkün olabilir.Ameliyattan sonra

bazen kanamalar ve enfeksiyon gelişmesi ihtimali olabilmektedir.Ancak bunlar kolayca tedavi

edilebilir.

Stapler hemoroidektomi(Longo yöntemi);genel anestezi altında stapler denilen özel aletle makattan

içeri girilir.Uzamış,aşagıya doğru sarkmış olan bölüm bu alet ayrdımıyla aynı anda kesilir ve

zımbalanarak dikilir. Böylece hem fazla dokular hem bazı hemoroid pakeleri çıkarılır. Dışarı çıkmış ve

sarkmış olan bazı dokularda kendiliğinden içeri dogru girer. Eski normal yerine gelmiş olur.

Tromboze hemoroidlerin tedavisi;lokal anestezi altında bistürü yardımıyla üzerindeki cildin kesilerek

hemoroid pakesinin içerisindeki pıhtının çıkarılmasıyla yapılır. Oldukça ağrılı ve rahatsızlık